การคำนวณ Lot Size และ Position Size อย่างถูกต้องเป็นทักษะสำคัญที่แยกนักเทรดมืออาชีพออกจากมือใหม่ การเข้าเทรดโดยไม่รู้ว่าควรใช้ Lot Size เท่าไหร่ เปรียบเสมือนการขับรถโดยไม่รู้ว่าเหยียบคันเร่งแค่ไหน ถ้าเข้าหนักเกินไปอาจ Margin Call ในไม่กี่ไม้ ถ้าเข้าเบาเกินไปก็ไม่คุ้มค่ากับเวลาที่เสียไป บทความนี้จะสอนทุกอย่างเกี่ยวกับ Lot Size และ Position Sizing ตั้งแต่พื้นฐานจนถึงการคำนวณจริง พร้อมตัวอย่างจากบัญชีขนาดต่างๆ

Lot Size คืออะไร?

Lot Size คือหน่วยวัดปริมาณของ Order ในการเทรด Forex หมายถึงจำนวนหน่วยของสกุลเงินฐาน (Base Currency) ที่คุณซื้อหรือขาย ขนาดของ Lot จะกำหนดว่าราคาเปลี่ยนแปลง 1 pip จะมีผลกระทบต่อบัญชีของคุณเท่าไหร่

ประเภทของ Lot Size

ประเภท	จำนวนหน่วย	Pip Value (USD pairs)	เหมาะกับ
Standard Lot	100,000 units	$10 / pip	บัญชี $10,000+
Mini Lot	10,000 units	$1 / pip	บัญชี $1,000+
Micro Lot	1,000 units	$0.10 / pip	บัญชี $100+
Nano Lot	100 units	$0.01 / pip	บัญชี $10+

ใน MT4/MT5 ค่า Lot จะแสดงเป็นทศนิยม: 1.00 = Standard Lot, 0.10 = Mini Lot, 0.01 = Micro Lot

Pip Value คำนวณอย่างไร?

Pip Value คือมูลค่าของการเปลี่ยนแปลงราคา 1 pip ซึ่งขึ้นอยู่กับ Lot Size และคู่เงินที่เทรด

สูตรคำนวณ Pip Value

Pip Value = (0.0001 / Exchange Rate) × Lot Size × Contract Size

สำหรับคู่เงินที่มี USD เป็น Quote Currency (เช่น EUR/USD, GBP/USD) การคำนวณง่ายมาก:

• Standard Lot (1.00): 1 pip = $10
• Mini Lot (0.10): 1 pip = $1
• Micro Lot (0.01): 1 pip = $0.10

Pip Value สำหรับคู่เงินที่มี USD เป็น Base Currency

สำหรับคู่เงินเช่น USD/JPY, USD/CHF จะต้องหารด้วย Exchange Rate ปัจจุบัน:

Pip Value = (0.0001 / Exchange Rate) × 100,000
ตัวอย่าง USD/JPY ที่ราคา 150.00:
Pip Value = (0.01 / 150.00) × 100,000 = $6.67 ต่อ pip ต่อ Standard Lot

Pip Value สำหรับ Cross Currency Pairs

สำหรับคู่เงินที่ไม่มี USD เช่น EUR/GBP, GBP/JPY ต้องแปลง Pip Value เป็น USD โดยใช้ Exchange Rate ของ Quote Currency กับ USD

Position Sizing Formula

Position Sizing คือการคำนวณ Lot Size ที่เหมาะสม สำหรับแต่ละ Trade โดยพิจารณาจากขนาดบัญชี ความเสี่ยงที่ยอมรับได้ และระยะ Stop Loss

สูตรหลัก

Lot Size = Risk Amount / (SL pips × Pip Value per Lot)

โดยที่:

• Risk Amount = จำนวนเงินที่ยอมเสียได้ต่อ Trade (เช่น 1% ของ Balance)
• SL pips = ระยะ Stop Loss เป็น pips
• Pip Value per Lot = มูลค่า pip ต่อ 1 Standard Lot ($10 สำหรับ USD pairs)

ขั้นตอนการคำนวณ

1. กำหนด % ความเสี่ยงต่อ Trade (แนะนำ 1-2%)
2. คำนวณ Risk Amount = Balance × % Risk
3. วัดระยะ Stop Loss จากจุดเข้าเทรด (เป็น pips)
4. หา Pip Value ของคู่เงินที่เทรด
5. คำนวณ Lot Size จากสูตร

ตัวอย่างคำนวณ Lot Size จริง

ตัวอย่างที่ 1: บัญชี $500

สมมติเทรด EUR/USD ด้วยบัญชี $500 ใช้ Risk 1% ต่อ Trade, Stop Loss 30 pips:

Risk Amount = $500 × 1% = $5
Pip Value (Standard Lot) = $10/pip
Lot Size = $5 / (30 × $10) = $5 / $300 = 0.017 Lots
ปัดลงเป็น 0.01 Lots (Micro Lot)

ผลลัพธ์: เทรด 0.01 Lots (Micro Lot) ถ้าโดน Stop Loss จะเสีย $3 (0.6% ของบัญชี) ซึ่งอยู่ในเกณฑ์ที่ปลอดภัย

ตัวอย่างที่ 2: บัญชี $1,000

เทรด GBP/USD ด้วยบัญชี $1,000 ใช้ Risk 2% ต่อ Trade, Stop Loss 50 pips:

Risk Amount = $1,000 × 2% = $20
Pip Value (Standard Lot) = $10/pip
Lot Size = $20 / (50 × $10) = $20 / $500 = 0.04 Lots

ผลลัพธ์: เทรด 0.04 Lots ถ้าโดน Stop Loss จะเสีย $20 (2% ของบัญชี)

ตัวอย่างที่ 3: บัญชี $5,000

เทรด EUR/USD ด้วยบัญชี $5,000 ใช้ Risk 1% ต่อ Trade, Stop Loss 40 pips:

Risk Amount = $5,000 × 1% = $50
Pip Value (Standard Lot) = $10/pip
Lot Size = $50 / (40 × $10) = $50 / $400 = 0.125 Lots
ปัดลงเป็น 0.12 Lots

ผลลัพธ์: เทรด 0.12 Lots ถ้าโดน Stop Loss จะเสีย $48 (0.96% ของบัญชี)

ตัวอย่างที่ 4: บัญชี $10,000

เทรด USD/JPY ด้วยบัญชี $10,000 ใช้ Risk 1.5% ต่อ Trade, Stop Loss 25 pips:

Risk Amount = $10,000 × 1.5% = $150
Pip Value (Standard Lot USD/JPY ที่ 150.00) ≈ $6.67/pip
Lot Size = $150 / (25 × $6.67) = $150 / $166.75 = 0.90 Lots
ปัดลงเป็น 0.90 Lots

ผลลัพธ์: เทรด 0.90 Lots ถ้าโดน Stop Loss จะเสียประมาณ $150 (1.5% ของบัญชี)

Position Sizing สำหรับทองคำ XAU/USD

ทองคำ (XAU/USD) มี Pip Value ที่แตกต่างจากคู่เงิน Forex ทั่วไป ซึ่งเป็นสิ่งที่นักเทรดหลายคนสับสน

Pip Value ของทองคำ

ทองคำซื้อขายเป็นหน่วย Troy Ounce โดย 1 Standard Lot = 100 Troy Ounces

Lot Size	จำนวน Ounces	Pip Value (1 pip = $0.01)	$1 Move Value
1.00 Lot	100 oz	$1 / pip	$100 / $1 move
0.10 Lot	10 oz	$0.10 / pip	$10 / $1 move
0.01 Lot	1 oz	$0.01 / pip	$1 / $1 move

ตัวอย่างคำนวณ Position Size ทองคำ

บัญชี $2,000, Risk 1%, Stop Loss 100 pips ($1.00):

Risk Amount = $2,000 × 1% = $20
Stop Loss = 100 pips = $1.00 (ทองคำ 1 pip = $0.01)
Pip Value per Standard Lot = $1/pip
Lot Size = $20 / (100 × $1) = 0.20 Lots

ตรวจสอบ: 0.20 Lots × 100 pips × $1/pip = $20 ✓

สำหรับ Stop Loss ที่กว้างกว่า เช่น 200 pips ($2.00):

Lot Size = $20 / (200 × $1) = 0.10 Lots

ศึกษากลยุทธ์เทรดทองคำเพิ่มเติมที่ Gold Trading Strategies

กฎ 1% Risk และ 2% Risk

กฎนี้เป็นหลักการพื้นฐานที่สำคัญที่สุดของ Risk Management

กฎ 1% Risk

ไม่เสี่ยงเกิน 1% ของ Balance ต่อ 1 Trade เหมาะสำหรับ:

• นักเทรดมือใหม่ที่ยังเรียนรู้อยู่
• นักเทรดที่ใช้กลยุทธ์ที่มี Win Rate ต่ำกว่า 50%
• ช่วงที่ตลาดผันผวนสูง (ข่าว FOMC, NFP)
• บัญชีที่มีขนาดเล็ก ($100-$500)

กฎ 2% Risk

ไม่เสี่ยงเกิน 2% ของ Balance ต่อ 1 Trade เหมาะสำหรับ:

• นักเทรดที่มีประสบการณ์และมีกลยุทธ์ที่ผ่านการทดสอบ (Backtested)
• กลยุทธ์ที่มี Win Rate สูงกว่า 50%
• บัญชีขนาดกลาง-ใหญ่ ($1,000+)

ตารางเปรียบเทียบจำนวน Trade ที่แพ้ต่อเนื่องก่อน Margin Call

% Risk ต่อ Trade	จำนวน Trade แพ้ต่อเนื่องก่อนเสียทุน 50%	จำนวน Trade แพ้ต่อเนื่องก่อน Balance เหลือ 10%
1%	69 trades	229 trades
2%	34 trades	114 trades
5%	14 trades	45 trades
10%	7 trades	22 trades

จากตารางจะเห็นชัดเจนว่ายิ่งเสี่ยงน้อยต่อ Trade ยิ่งอยู่รอดในตลาดได้นานกว่า

Risk:Reward Ratio

Risk:Reward Ratio (R:R) คืออัตราส่วนระหว่างจำนวนเงินที่ยอมเสีย (Risk) กับจำนวนเงินที่คาดหวังจะได้ (Reward) ต่อ Trade

ตัวอย่าง R:R ที่นิยมใช้

• R:R 1:2: เสี่ยง $10 เพื่อหวังกำไร $20 → ต้อง Win Rate อย่างน้อย 33.3% จึงจะคุ้มทุน
• R:R 1:3: เสี่ยง $10 เพื่อหวังกำไร $30 → ต้อง Win Rate อย่างน้อย 25% จึงจะคุ้มทุน
• R:R 1:1: เสี่ยง $10 เพื่อหวังกำไร $10 → ต้อง Win Rate มากกว่า 50% จึงจะคุ้มทุน

วิธีตั้ง R:R ที่ดี

ใช้แนวรับแนวต้านในการกำหนด Take Profit ที่สมจริง ไม่ควรตั้ง R:R 1:5 ถ้าหน้ากราฟไม่มีพื้นที่ให้ราคาวิ่งถึง TP ศึกษาการหาแนว S/R ที่ Supply/Demand Zone และ Price Action

Margin คืออะไร?

Margin คือเงินประกันที่โบรกเกอร์กันไว้จากบัญชีของคุณเมื่อคุณเปิด Order เป็นส่วนหนึ่งของมูลค่า Order ทั้งหมดที่คุณต้อง “ค้ำประกัน” ไว้

คำศัพท์เกี่ยวกับ Margin

Used Margin

เงินที่ถูกกันไว้สำหรับ Order ที่เปิดอยู่ คำนวณจาก:

Required Margin = (Lot Size × Contract Size) / Leverage

ตัวอย่าง: เปิด 0.10 Lots EUR/USD ด้วย Leverage 1:100

Required Margin = (0.10 × 100,000) / 100 = $100

Free Margin

เงินที่เหลือใช้ได้สำหรับเปิด Order ใหม่หรือรองรับ Drawdown ของ Order ที่เปิดอยู่:

Free Margin = Equity - Used Margin

Margin Level

เปอร์เซ็นต์ที่แสดงสุขภาพของบัญชี:

Margin Level = (Equity / Used Margin) × 100%

• Margin Level > 200%: บัญชีปลอดภัย
• Margin Level 100-200%: เริ่มอันตราย ควรลด Position
• Margin Level : ใกล้ Margin Call

Margin Call

Margin Call เกิดขึ้นเมื่อ Margin Level ลดลงถึงระดับที่โบรกเกอร์กำหนด (เช่น 50%) โบรกเกอร์จะเตือนให้คุณเติมเงินหรือปิด Order เพื่อลด Margin ที่ใช้

Stop Out

Stop Out เกิดขึ้นเมื่อ Margin Level ลดลงถึงระดับต่ำสุดที่โบรกเกอร์กำหนด (เช่น 20%) โบรกเกอร์จะบังคับปิด Order ที่ขาดทุนมากที่สุดโดยอัตโนมัติ เพื่อป้องกันไม่ให้บัญชีติดลบ

Leverage ส่งผลต่อ Position Size อย่างไร?

Leverage คืออัตราทดที่โบรกเกอร์ให้ยืมเงินเพื่อเทรดในปริมาณที่มากกว่าเงินทุนจริง

ตัวอย่างผลกระทบของ Leverage

Leverage	เงินทุน $1,000 เทรดได้สูงสุด	Margin ที่ต้องใช้ (1 Standard Lot)
1:50	$50,000 (0.50 Lots)	$2,000
1:100	$100,000 (1.00 Lot)	$1,000
1:200	$200,000 (2.00 Lots)	$500
1:500	$500,000 (5.00 Lots)	$200
1:1000	$1,000,000 (10.00 Lots)	$100

Leverage ไม่ใช่เหตุผลที่จะเปิด Lot ใหญ่

สิ่งสำคัญที่ต้องเข้าใจ: Leverage ที่สูงไม่ได้หมายความว่าคุณควรเทรด Lot ใหญ่ Leverage เพียงแค่ลด Margin ที่ต้องใช้ ทำให้มี Free Margin เหลือมากขึ้นเพื่อรองรับ Drawdown แต่ Position Size ที่เหมาะสมควรคำนวณจากกฎ 1-2% Risk เสมอ ไม่ว่าจะใช้ Leverage เท่าไหร่

Position Sizing Calculator Tools

ในยุคปัจจุบันไม่จำเป็นต้องคำนวณ Lot Size ด้วยมือทุกครั้ง มีเครื่องมือที่ช่วยคำนวณให้อัตโนมัติ

เครื่องมือที่แนะนำ

• MT4/MT5 Built-in Calculator: ในแพลตฟอร์ม MT4/MT5 มี Trade Calculator ในตัว สามารถคำนวณ Margin, Pip Value และ Profit/Loss ได้
• Myfxbook Position Size Calculator: เครื่องมือออนไลน์ฟรีที่ใช้งานง่าย กรอกข้อมูลบัญชี, % Risk และ SL ก็จะคำนวณ Lot Size ให้
• BabyPips Position Size Calculator: อีกเครื่องมือออนไลน์ที่นิยม รองรับคู่เงินหลายคู่
• EA/Script คำนวณ Lot Size: สามารถเขียน Script หรือ Expert Advisor ใน MQL4/MQL5 เพื่อคำนวณ Lot Size อัตโนมัติก่อนเปิด Order

Compounding vs Fixed Lot

นักเทรดมีสองแนวทางในการจัดการ Lot Size:

Fixed Lot (ใช้ Lot คงที่)

เทรดด้วย Lot Size เท่าเดิมทุกครั้ง ไม่ว่า Balance จะเพิ่มหรือลด

• ข้อดี: ง่าย ไม่ต้องคำนวณใหม่ทุกครั้ง กำไร/ขาดทุนคาดเดาได้
• ข้อเสีย: เมื่อ Balance เพิ่มขึ้น % Risk จะลดลง (ไม่ได้ใช้ประโยชน์จากเงินทุนที่เพิ่ม) เมื่อ Balance ลดลง % Risk จะเพิ่มขึ้น (อันตรายมากขึ้น)

Compounding (ปรับ Lot ตาม Balance)

คำนวณ Lot Size ใหม่ทุกครั้งตาม Balance ปัจจุบัน ใช้ % Risk คงที่

• ข้อดี: ใช้ประโยชน์จาก Compound Interest ทำให้บัญชีเติบโตเร็วขึ้นเมื่อชนะต่อเนื่อง ลดความเสี่ยงอัตโนมัติเมื่อขาดทุน (เพราะ Lot จะเล็กลงตาม Balance ที่ลด)
• ข้อเสีย: ต้องคำนวณ Lot Size ใหม่ทุกครั้ง (ใช้ Calculator ช่วยได้)

ตัวอย่างเปรียบเทียบ

บัญชี $1,000, Win Rate 55%, R:R 1:2, Risk 2% ต่อ Trade, จำนวน 100 Trades:

วิธี	Balance หลัง 100 Trades (โดยประมาณ)	เติบโต
Fixed Lot	~$1,200	+20%
Compounding	~$1,480	+48%

วิธี Compounding จะให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าในระยะยาว แนะนำให้ใช้ Compounding เมื่อมีกลยุทธ์ที่ผ่านการ Backtest แล้ว

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการจัดการ Lot Size

• เทรด Lot ใหญ่เกินไป: ข้อผิดพลาดอันดับ 1 ของมือใหม่ การเทรด Lot ใหญ่อาจทำให้ Margin Call ได้ภายในไม่กี่ Trade
• ไม่คำนวณ Lot Size ก่อนเทรด: หลายคนเปิด Order โดยใช้ Lot Size แบบสุ่ม ซึ่งเป็นการเทรดแบบพนัน ไม่ใช่การเทรดแบบมืออาชีพ
• เพิ่ม Lot เมื่อขาดทุน (Martingale): การเพิ่ม Lot เป็น 2 เท่าเมื่อขาดทุนเพื่อหวังเอาคืน (Revenge Trading) เป็นวิธีที่อันตรายมากและมักนำไปสู่ Margin Call
• ไม่คำนึงถึง Pip Value ของทองคำ: ทองคำมี Pip Value ต่างจาก Forex ถ้าใช้ Lot เดียวกัน ความเสี่ยงจะต่างกันมาก
• ไม่ปรับ Lot ตามระยะ SL: SL ที่กว้างขึ้นต้องใช้ Lot ที่เล็กลง เพื่อให้ความเสี่ยงคงที่
• ลืมดู Free Margin: เปิด Order หลายตัวพร้อมกันโดยไม่ดูว่ามี Free Margin เหลือพอหรือไม่

เริ่มต้นเทรดอย่างมืออาชีพกับ XM

พร้อมนำความรู้เรื่อง Lot Size และ Position Sizing ไปใช้จริงแล้วหรือยัง? โบรกเกอร์ XM รองรับการเทรดตั้งแต่ 0.01 Lots (Micro Lot) เหมาะสำหรับบัญชีทุกขนาด เปิดบัญชีขั้นต่ำ $5 พร้อม Leverage สูงถึง 1:1000 รองรับทั้ง Forex, ทองคำ XAU/USD, หุ้น, Crypto บนแพลตฟอร์ม MT4/MT5 ที่มี Position Size Calculator ในตัว

เปิดบัญชี XM เทรด Forex/ทองคำ →

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q: มือใหม่ควรใช้ Lot Size เท่าไหร่?

มือใหม่ควรเริ่มจาก 0.01 Lots (Micro Lot) เพื่อเรียนรู้โดยไม่เสี่ยงมาก เมื่อมีประสบการณ์และมีกลยุทธ์ที่ผ่าน Backtest แล้ว ค่อยเพิ่ม Lot ตามสูตร Position Sizing

Q: Risk 1% ต่อ Trade ทำกำไรได้เร็วพอไหม?

ด้วย R:R 1:2 และ Win Rate 55% การเสี่ยง 1% ต่อ Trade สามารถทำกำไร 10-20% ต่อเดือนได้ ซึ่งเป็นผลตอบแทนที่ดีมากเมื่อใช้ Compounding

Q: ควรเปิดกี่ Order พร้อมกัน?

ไม่ควรเสี่ยงรวมเกิน 5% ของ Balance ในเวลาเดียวกัน เช่น ถ้าเสี่ยง 1% ต่อ Trade ก็ไม่ควรเปิดเกิน 5 Order พร้อมกัน โดยเฉพาะถ้า Order เหล่านั้นมี Correlation กัน (เช่น Buy EUR/USD และ Buy GBP/USD)

Q: Leverage สูง ดีหรือไม่ดี?

Leverage สูงไม่ได้ดีหรือไม่ดีในตัวมันเอง มันเป็นแค่เครื่องมือ ถ้าคุณคำนวณ Position Size อย่างถูกต้องตามกฎ 1-2% Risk, Leverage ที่สูงจะเป็นประโยชน์เพราะใช้ Margin น้อยลง ทำให้มี Free Margin เหลือมากขึ้น แต่ถ้าคุณไม่มีวินัยและเปิด Lot ใหญ่เกินไป Leverage สูงจะทำให้ล้างพอร์ตเร็วมาก

Q: ถ้ากำลังแพ้ต่อเนื่องควรทำอย่างไร?

ถ้าแพ้ต่อเนื่อง 5-10 Trade ควรลด % Risk ลงเหลือ 0.5% หรือหยุดเทรดชั่วคราวเพื่อทบทวนกลยุทธ์ อย่าเด็ดขาดเพิ่ม Lot เพื่อ “เอาคืน” อ่านเพิ่มเติมเรื่อง จิตวิทยาการเทรด

บทความที่เกี่ยวข้อง

• Risk Management การบริหารความเสี่ยง Forex
• Price Action คืออะไร? สอนเทรด Price Action
• Supply Demand Zone คืออะไร?
• กลยุทธ์การเทรดทองคำ XAU/USD
• คู่มือใช้งาน MT4/MT5
• Scalping Strategy กลยุทธ์สแคลปิ้ง